Telegram Üzerinden Dolandırıcılıkta Ne Yapılır?

Telegram üzerinden dolandırılma halinde başvurulacak makam, hazırlanacak delil listesi ve süreç yönetimi bu yazının konusudur. Okuyucu, Cumhuriyet başsavcılığı ile kolluk makamlarına yapılacak şikâyetin kapsamını, banka ve ödeme kuruluşlarına yapılan bildirimin adli başvurudan farkını, delillerin hangi biçimde saklanacağını ve TCK m.157 ile m.158/1-f kapsamında suçun nasıl nitelendirildiğini öğrenir. Yargıtay kararlarında hilenin yoğunluğuna, eksik soruşturmaya ve yeni delil kavramına ilişkin ölçütler de somut örneklerle açıklanır.

Başvuru Makamları ve Şikâyetin Hukuki Çerçevesi

Cumhuriyet Başsavcılığı ve Kolluk Makamlarına Müracaat

Suça ilişkin ihbar veya şikâyet Cumhuriyet başsavcılığına veya kolluk makamlarına yapılabilir. Başvuru yazılı olarak ya da tutanağa geçirilmek üzere sözlü gerçekleştirilir (CMK m.158). Şikâyet dilekçeyle verilebileceği gibi polis veya jandarma birimine beyanın tutanağa geçirilmesi suretiyle de yapılabilir. Başvurunun mutlaka Siber Suçlarla Mücadele Şube Müdürlüğüne yapılması gerekmez; en yakın polis merkezi veya jandarma birimine de müracaat edilebilir.

Başvuru için dolandırıcının gerçek adının bilinmesi şart değildir. Mevcut kullanıcı adı, profil bağlantısı, yazışmalar ve ödeme bilgileri sunularak şüphelinin kimliğinin araştırılması istenebilir. Zararın belirli bir tutarı aşması da başvuruya engel oluşturmaz. Şikâyette yalnızca "Telegram'da dolandırıldım" denmesi yerine hangi hesabın hangi açıklamalarla para istediği ve ödemenin hangi hesaba yapıldığı somutlaştırılmalıdır.

Başvuru kurumu talebin niteliğine göre değişir: suç iddiasının soruşturulması ve delillerin araştırılması Cumhuriyet başsavcılığından, ihbar ve şikâyetin alınması polis veya jandarmadan, transferin incelenmesi banka veya ödeme kuruluşundan, içerik veya hesabın platform kuralları kapsamında incelenmesi Telegram'dan istenir. Savcılığa başvurmak için Telegram veya bankadan cevap beklemek gerekmez; başvurular amaçları farklı olduğundan eş zamanlı yürütülebilir.

Devam eden fiziksel tehdit veya acil müdahale gerektiren tehlike varsa 112 aranır. 112 rutin dosya takibi veya para iadesi danışma hattı değildir.

Dolandırıcılık kural olarak şikâyete bağlı olmayan suçlardan olduğundan "altı ay içinde başvurulmazsa hak kaybolur" denilemez; ancak zamanaşımı ve delillerin kaybolması ihtimali değerlendirilmelidir. Suç şikâyete bağlı olmadığından savcılık re'sen soruşturma başlatabilir; uygulamada davaların çoğu mağdur şikayetiyle hayata geçer. Şikâyet süresi uygulanmaz; dava zamanaşımı TCK 158/1 için 15 yıldır (üst sınır 10 yıl hapis, TCK 66/1-d).

Kovuşturmaya yer olmadığı kararı verilirse sulh ceza hâkimliğine itiraz edilebilir (CMK m.173). Takipsizlik kararına tebliğden itibaren iki hafta içinde sulh ceza hâkimliğine itiraz yoluna gidilir. Takipsizlik kararının önlenmesi için dilekçede IP tespiti, HTS ve banka müşteri kayıtları, ATM kamera görüntüleri ve açık kaynak araştırmasının açıkça istenmesi gerekir.

Para Transferi Sonrası Banka ve Ödeme Kuruluşuna Bildirim

Para gönderilmişse adli başvurunun yanında bankaya veya ödeme kuruluşuna gecikmeden bildirim yapılmalıdır. İlk aşamada yeni ödeme durdurulmalı, "paranızı çekebilmek için vergi yatırmalısınız" gibi taleplere karşı dikkatli olunmalıdır. Banka veya ödeme kuruluşuna işlem tarihi, tutar, alıcı hesap ve referansla bildirim yapılır.

Para iadesi ihtimali bildirimin zamanına bağlıdır: iade şansı ilk 24 saatte %30, 24-48 saatte %15, 48 saat sonrasında %5'ten azdır. Bankalar şüpheli işlemlerde geçici bloke uygulayabildiğinden transferden sonra saatler içinde başvurulması iade ihtimalini artırır.

158/1-f şüphesinde banka ve ödeme kuruluşları suçta kullanılan hesabı CMK m.128/A uyarınca 48 saate kadar askıya alabilir. MASAK sürecinde 5549 sayılı Kanun m.19/A kapsamında işlemler 7 iş günü askıya alınabilir; savcılık el koyma kararı almazsa otomatik olarak serbest bırakılır. Mağdurun MASAK'a doğrudan bildirim yetkisi yoktur. 24-72 saat arasında bankaya KEP veya noter aracılığıyla yazılı ihtarname gönderilerek işleme konu hesabın askıya alınması istenir; failin tahsil hesabı tespit edildiyse alıcı bankanın MASAK irtibat birimine bildirim yapılması paranın uç hesaplara dağıtılmasını engeller.

Telegram'a şikâyet doğrudan banka iadesi veya tahsil işlemi değildir. Para transferi yapıldıysa derhal bankayla iletişime geçilerek işlem dondurulmalıdır. Paranın ara hesaba düşmesinden çekilmesine kadar olan pencere tipik olarak 30 dakika ile 6 saat arasındadır; bu pencerede gönderen ve alıcı bankaya eş zamanlı bildirim geri çağırma şansını artırır.

Telegram Üzerinden Hesap ve İçerik Bildirimi

Telegram'a bildirim, resmî yardım sayfasındaki raporlama seçenekleri ve abuse@telegram.org üzerinden yapılabilir. Uygulama içinden "Rapor Et" seçeneği de kullanılabilir. Bildirimde ilgili kullanıcı, grup veya kanal bağlantısına ve şikâyet konusu mesajlara yer verilmesi gerekir. Ciddi suç bildirimleri abuse@telegram.org adresine yapılır; spam@telegram.org ve dmca@telegram.org adresleri farklı bildirim türleri içindir.

Platforma yapılan bildirim, hesabın kapatılması veya paranın iadesi anlamına gelmez. Telegram içi raporlama yalnızca hesabın veya içeriğin platformca incelenmesine yöneliktir; savcılığa suç duyurusu ya da bankaya bildirimin yerine geçmez. Platforma bildirim sonrasında mevcut deliller korunmalı, banka ve adli başvurular ayrıca yürütülmelidir. Telegram resmî talepler üzerine bilgi verebilir; savcılık platformdan IP ile hesap bilgisi isteyebilir.

Telegram'ın kendisi suç aracı değildir; ancak kullanıcı adı temelli yapısı ve geniş grup imkânı dolandırıcılar için zemin sağlar. Telefon numarasının gizlenebilmesi, kullanıcı adının istenildiği an değiştirilebilmesi, on binlerce üyeli gruplar kurulabilmesi ve botlarla otomatik mesaj gönderilebilmesi platformu cazip kılan özelliklerdir. Şüpheli bağlantılar Ulusal Siber Olaylara Müdahale Merkezi'ne bildirilir.

Yer sağlayıcılar 5651 SK m.5 uyarınca hukuka aykırı içeriği kaldırmak, platformlar m.Ek-4 uyarınca temsilci atamakla yükümlüdür. İçerik yayılmadan durdurmak için nöbetçi sulh ceza hâkimliğinden ivedi karar ve URL bazlı engelleme istenebilir. Şantajla para istenmesi durumunda tehdidin içeriği, hangi kişilere ulaşılacağı ve kullanılan hesaplar korunmalı, yeni görüntü veya kimlik bilgisi paylaşılmamalıdır.

Delillerin Toplanması ve Şikâyet Dilekçesinin Hazırlanması

Telegram Hesabı, Yazışma ve Ödeme Belgelerinin Saklanması

Soruşturmanın seyri büyük ölçüde şikâyet anında korunan kayıtlara bağlıdır. Sohbet silinmeden şüphelinin kullanıcı adı, görünen adı, profil bağlantısı ve varsa telefon numarası kaydedilir. Grup veya kanal üzerinden iletişim kurulmuşsa grubun adı, bağlantısı, ilgili ilan ve mesajları ayrıca saklanır. İlk temasın tarihi ve biçimi, kazanç vaadi, ödeme talebi ve sonraki görüşmeleri içeren yazışmanın tamamı dışa aktarılır; WhatsApp'ta Ayarlar menüsünden Sohbetler altındaki Sohbeti Dışa Aktar seçeneği, Telegram'da masaüstü uygulaması üzerinden Export işlemi kullanılır. Ekran görüntüleri kullanıcı adı, tarih ve saat görünür olacak şekilde alınır; mesajların bağlamını koruması, orijinal kayıtların değiştirilmemesi ve açıklamaların ayrı bir belgeye yazılması gerekir. Dosyaların hash değeri üretilip saklanır.

Ödeme tarafında her işlemin dekontu ayrı ayrı hazırlanır. Banka transferlerinde gönderici ve alıcı IBAN, alıcı adı, tutar, tarih, saat ve işlem referansı kaydedilir. Kripto transferlerinde ağ adı, cüzdan adresi, tutar ve işlem kimliği not edilir. İnternet sitesi üzerinden yönlendirme yapılmışsa sitenin tam adresi ile ödeme ekranı ve bakiye görüntüleri alınır; gönderilen sesli mesajlar, belgeler ve dosyaların asılları korunur. Birden fazla transfer varsa her işlemin dekontu ayrıca düzenlenir. Şifre veya doğrulama kodu paylaşılmışsa hesap güvenliği yenilenir. Şüphelinin hesabına izinsiz girmek veya üçüncü kişilerin verilerini hukuka aykırı edinmek yerine kayıtlar korunarak araştırmanın adli makamlarca yapılması istenir.

Soruşturmada bilişim suçlarına ilişkin IP kayıtları, e-posta yazışmaları, banka dekontları ve arama geçmişleri delil niteliğindedir; ispat yükü savcılıktadır. Ekran görüntüsü tek başına olayın tamamını ispatlamaz; metadata ve hash değeri delil zincirini güçlendirir. Delil zinciri, arama ve elkoymaya ilişkin hükümler çerçevesinde adli bilişim raporuyla tamamlanır (CMK m.134). Banka transfer kayıtları, ekran görüntüleri, e-posta başlıkları ve IP kayıtları silinmeye karşı savunmasız olduğundan şikâyet anında ihtiyati tedbirle korunması talep edilir. Dijital deliller zamanında korunamazsa ispat sorunu doğar; usulsüz toplanan delil mahkemede reddedilebilir. Yargıtay, IP, adli istinabe ve açık kaynak araştırması yapılmadan verilen takipsizlik kararını hukuka aykırı bulmuştur (Yargıtay 11. Ceza Dairesi 2025/549 E. — 2025/10818 K.). Hesap sahiplerinin tespiti ve HTS incelemesi yapılmadan verilen takipsizlik kararı da bozulmuştur (Yargıtay 11. Ceza Dairesi 2024/3577 E. — 2025/908 K.).

Şüphelinin kimliğinin bilinmemesi başvuruya engel değildir; kullanıcı adı, profil bağlantısı, IBAN veya kripto cüzdan adresi dilekçeye eklenerek kimliğin soruşturmayla tespiti istenir. IBAN sahibinin mutlaka dolandırıcı olduğu varsayılmaz; hesabın kim tarafından kullanıldığı ve paranın sonraki hareketleri araştırılır. Telegram profil adı veya fotoğrafı da gerçek kimliği kesin göstermez; doğrulanmış bilgiler ile şüpheler ayrılır. Şantajla para istenmesi durumunda tehdit mesajları, yeni görüntü veya kimlik bilgisi paylaşılmadan saklanır.

Dilekçede Bulunması Gereken Unsurlar ve Ek Listesi

Şikâyet dilekçesinde başvuranın kimlik ve iletişim bilgileri, şüphelinin bilinen hesap ve iletişim bilgileri, ilk temasın tarihi ve biçimi, ödemeye yol açan açıklamalar, her ödemenin tarihi, tutarı ve alıcı bilgileri yer alır. Dolandırıcılık şüphesinin nasıl ortaya çıktığı, banka ve platforma yapılan bildirimler ile delillerin listesi ve araştırılması istenen hususlar da dilekçeye eklenir. Kısa bir olay özeti ile numaralandırılmış ek listesi hazırlanması incelemeyi kolaylaştırır; örneğin "Ek-1: İlk ödeme talebine ilişkin yazışmalar" ve "Ek-2: Bu talep üzerine yapılan transferin dekontu" biçiminde eşleştirme yapılır. Dosya çalışmasında olayın kronolojisi kurulur, yazışmalar para hareketleriyle eşleştirilir ve araştırılması gereken hususlar somutlaştırılır.

Yatırım görünümü verilen olaylarda delil hazırlanırken ilk teklifin hangi hesaptan geldiği, kazancın hangi koşullarla vaat edildiği ve ödemenin aynı kişiye mi farklı hesaplara mı yapıldığı açıklanır. Sahte panelde artan bakiye gösterilip para çekmek istenildiğinde vergi, komisyon veya teminat adı altında yeni ödemeler talep edilebilir; paneldeki kazanç tutarın gerçekten mevcut olduğunu göstermez. Yargıtay, merkezi borsa nezdindeki işlemler hakkında doğrudan veya yurt dışı istinabe yoluyla detaylı bilgi istenmesi gerektiğini, yurt dışı şirketin bilgi vermemesinin dosyanın kapanmasına gerekçe olamayacağını belirtmiştir (Yargıtay 11. Ceza Dairesi 2025/5763 E. — 2026/4543 K.). Kripto izinin kimlik doğrulaması yapan borsaya ulaşması araştırmanın bittiği değil, kimlik talebinin başladığı yerdir.

Takipsizlik kararının önlenmesi için dilekçede iletişimin tespiti ve IP sorgusunun çıkarılması açıkça istenir (CMK m.135). Banka müşteri kayıtları, HTS kayıtları, ATM kamera görüntüleri ve açık kaynak araştırmasının yapılması talep edilir. Kripto talebinde cüzdan adresleri, işlem kimliği, borsa bilgisi ve kimlik doğrulama kayıtlarının tespiti istenir. Şikâyet dilekçesi paranın otomatik iadesini sağlamaz; para iadesi ödeme yöntemine, bildirimin zamanına, paranın bulunduğu yere ve muhatabın tespitine bağlıdır. Paranın ara hesaba düşmesinden çekilmesine kadar geçen pencerede gönderen ve alıcı bankaya eş zamanlı bildirim geri çağırma şansını artırır.

İzmir'de yaşayanlar savcılığa veya bulundukları yerin kolluk birimlerine başvurabilir; Bayraklı, Bornova, Karşıyaka, Konak, Buca, Karabağlar veya diğer ilçelerde oturan mağdurların şüphelinin adresini önceden bulması gerekmez, dosyanın hangi savcılıkça yürütüleceği olayın özellikleri ve yetki kuralları çerçevesinde belirlenir. Suç duyurusu harç gerektirmez. Kişi bizzat başvurabilir; çok sayıda transferin veya birden fazla mağdurun bulunduğu olaylarda avukat desteği alınabilir. Avukatın baro kaydı ilgili barodan kontrol edilir. "Kesin iade", "hesabı hackleyerek geri alma" veya "tanıdık aracılığıyla çözme" vaatlerine karşı dikkatli olunur; yeni ödeme ikinci zarara yol açabilir.

Suçun Nitelendirilmesi ve Cezai Sonuçlar

Hilenin Yoğunluğu ve Dolandırıcılık Suçunun Unsurları

Telegram üzerinden yapılan bir ödeme talebinin ceza hukuku bakımından dolandırıcılık sayılabilmesi için birlikte gerçekleşmesi gereken unsurlar vardır: hileli davranış, bu davranışın mağduru aldatabilecek nitelikte olması, failin kendisi veya başkası lehine haksız bir yarar sağlaması ve zarar ile fiil arasında uygun nedensellik bağının bulunması. Hile, makul kişiyi yanıltacak yoğunlukta nitelikli bir yalandır; sahte belge, taklit web sitesi, gerçek dışı ilan ve kimlik avı bunun örnekleridir. Suçu diğer malvarlığı suçlarından ayıran husus aldatma temeline dayanmasıdır; yalnızca malvarlığı zarar görmemekte, mağdurun iradesi de yanıltılmaktadır.

Hilenin yoğunluğu suçun sınırını belirler. Yargıtay Ceza Genel Kurulu 25.03.2026 tarihli kararında (E. 2025/222, K. 2026/188) hileyi "mağdurun denetleme ve sorgulama imkânını ortadan kaldıran nitelikli yalan" olarak tanımlamıştır. Mağdurun kolayca doğrulayabileceği bir yalan suçun hile unsurunu oluşturmaz; kurumun veya mağdurun denetim imkânı sürüyorsa dolandırıcılık suçu oluşmaz.

Ceza Genel Kurulu 25.03.2026, E. 2025/222, K. 2026/188: hile, "mağdurun denetleme ve sorgulama imkânını ortadan kaldıran nitelikli yalan" olarak tanımlanmıştır; mağdurun kolayca doğrulayabileceği yalan suçun hile unsurunu oluşturmaz.

Aynı ölçüt, ilk temasın sıradan bir yalanla değil, mağdurun gerçeği araştırmasına engel olan bir kurguyla kurulduğu olaylarda devreye girer. Suçun unsurları arasındaki tasarruf işlemi kapsamında para transferi, mal teslimi ve hesaba erişim izni değerlendirilir; somut zarar suçun tamamlanması için şarttır. Fail bilerek ve isteyerek hileli davranışta bulunmalı, bir başkasına zarar vermeli ve zarar nesnel ölçütlere göre belirlenecek ekonomik zarar olmalıdır. Doğrudan kast şart olup olası kast manevi unsuru karşılamaz. Kişinin kendi isteğiyle para göndermesi dolandırıcılığı dışlamaz; önemli olan ödeme kararının hileli davranışlarla oluşturulup oluşturulmadığıdır.

Basit dolandırıcılık (TCK m.157) 1 ila 5 yıl hapis öngörür; malvarlığının yanında irade özgürlüğünün de korunduğu bu suçta madde gerekçesi, aldatıcı hareketlerle kişiler arasındaki iyiniyet ve güvenin bozulduğunu, irade serbestisinin etkilendiğini belirtmiştir. Her teslim edilmeyen ürün veya başarısız yatırım dolandırıcılık anlamına gelmez.

Bilişim Sistemlerinin Araç Olarak Kullanılması ve Benzer Suç Tiplerinden Ayrımı

Telegram üzerinden yürütülen dolandırıcılıkta eylem, bilişim sistemlerinin araç olarak kullanılması nedeniyle nitelikli dolandırıcılık kapsamında değerlendirilir. (TCK m.158/1-f) Bilişim sistemlerinin, banka veya kredi kurumlarının araç olarak kullanılması suretiyle dolandırıcılıkta ceza 3 yıldan 10 yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adli para cezasıdır; ancak (e), (f) ve (j) bentlerinde hapis cezasının alt sınırı 4 yıldan, adli para cezasının miktarı suçtan elde edilen menfaatin iki katından az olamaz. Madde gerekçesinde bilişim sistemleri ile banka veya kredi kurumlarının araç olarak kullanılmasının suçun işlenmesinde önemli kolaylık sağladığı, bu bentte birden fazla nitelikli hal kabul edildiği açıklanmıştır. Bu bendin uygulanabilmesi için bilişim sisteminin bir insanın aldatılmasında araç olarak kullanılması gerekir; sistemin aldatılması söz konusu olamaz.

Ceza Genel Kurulu 2013/15-239 E., 2013/289 K.: sahibinden.com üzerinden emsallerine göre ucuz fiyatla araç satışı ilanı verip, ilanı görerek kendisini telefonla arayan şikâyetçiden kapora adı altında 250 Lira alan sanığın eylemi, bilişim sistemini araç olarak kullanmak suretiyle işlenen ve TCK m.158/1-f maddesindeki nitelikli dolandırıcılık suçunu oluşturan bir fiil kabul edilmiştir.

Buna göre sahte ilan yoluyla kurulan temas ve bu temasın ardından alınan ödeme, bilişim sistemini araç olarak kullanan dolandırıcılık kapsamına girer. Yalnızca Telegram üzerinden iletişim kurulması hukuki nitelendirme için yeterli değildir; aranan ölçüt, platformun hilenin aracı olarak kullanılıp kullanılmadığıdır.

Yalnızca Telegram üzerinden iletişim kurulması hukuki nitelendirme için tek başına yeterli değildir; aranan ölçüt platformun hilenin aracı olarak kullanılmasıdır. Aynı banka hareketi failin yöntemine göre farklı suçlar oluşturur. Mağdur aldatılıp parayı kendisi gönderirse TCK m.158/1-f uygulanır; çalınan şifreyle mağdurun haberi olmadan para aktarılırsa bilişim sistemleri kullanılarak hırsızlık suçu gündeme gelir (TCK m.142/2-e); başkasının banka veya kredi kartı rızası olmadan kullanılırsa TCK m.245/1 uygulanır ve bu madde 3 ilâ 6 yıl hapis öngörür. Bilişim sistemiyle dolandırıcılığı hırsızlıktan ayıran temel ölçüt, mağdurun aldatılıp aldanmamasıdır; kimse aldatılmadan, örneğin çalınan şifreyle bir hesaptan para aktarılırsa dolandırıcılık değil, bilişim sistemleri kullanılarak hırsızlık söz konusudur.

Hesap ele geçirilerek tanıdıklardan para istenmesi halinde ise hesabın ele geçirilmesi ayrıca bilişim sistemine hukuka aykırı giriş suçunu gündeme getirebilir (TCK m.243). Sistem bozularak veya veri değiştirilerek çıkar sağlanır ve başka suç oluşmazsa TCK m.244/4 uygulanır. Birden fazla nitelikli halin aynı eylemde bir arada bulunması halinde her biri ayrı ayrı uygulanır.

Bankalar şüpheli işlemlerde geçici bloke uygulayabildiğinden transferden sonra saatler içinde başvurulması iade ihtimalini artırır; ancak paranın aktarılmış olması tüm hakların kaybedildiği anlamına gelmez. Ceza soruşturmasının yanında özel hukuk yolları da zararın giderilmesinde önemlidir. Şikâyet dilekçesinde istinat edilecek maddeler TCK m.157 ve m.158'dir; ekran görüntüleriyle başvurulabilir ancak bunların tek başına olayın tamamını ispatlayacağı garanti edilemez. Gönderilen para hızlı başvuru hâlinde bloke edilebilir.

Paranın Geri Alınması ve Ödeme Yöntemine göre İzlenen Süreç

Banka Transferi, Kredi Kartı ve Kripto Transferinde Farklı Yollar

Para iadesi ödeme yöntemine, bildirimin zamanına, paranın bulunduğu yere ve muhatabın tespitine bağlıdır. Şikâyet dilekçesi paranın otomatik iadesini sağlamaz. Söz konusu ihtimaller, transferden sonra geçen süreye göre hızla azalmaktadır.

İade şansı ilk 24 saatte %30, 24-48 saatte %15, 48 saat sonrasında %5'ten azdır. Bu tablo, transfer sonrası bankaya saniyeler değil dakikalar içinde başvurulmasının sonucu doğrudan etkilediğini göstermektedir.

EFT, havale veya FAST ile gönderilen parada bankaya, işlem tarihi, tutar, alıcı hesap ve referansla bildirim yapılır ve geri çağırma süreci sorulur. Tamamlanmış transferin her durumda tek taraflı iptali mümkün olmayabilir. Bankanın işlemleri ile adli makamların koruma tedbirleri farklı süreçlerdir.

Kredi kartıyla yapılan ödemede harcama itirazı veya kart sistemi kuralları kapsamında inceleme istenebilir. İşlemin bilgi dışında yapılması ile kişinin kendisinin yanıltılarak ödeme yapması farklıdır; bu nedenle bankaya olay açıkça anlatılır. 5464 sayılı Banka ve Kredi Kartları Kanunu m.16, kart hamiline rıza dışı işlemleri derhal bildirme yükümlülüğü yükler ve bu çağrı, harcama itirazı ihtimalini diri tutar.

Kripto transferlerinde işlem kimliği, ağ adı ve cüzdan adresi önemlidir. "Kripto gönderildiği için araştırma yapılamaz" veya "cüzdan biliniyorsa para kesin bulunur" doğru değildir, izlenebilirlik her olayda farklıdır. Kripto para takibi için ilgili rehberler uygulanır. İzleyebilirlik her olayda farklı olduğundan, Yargıtay merkezi borsa nezdindeki işlemler hakkında doğrudan veya yurt dışı istinabe yoluyla detaylı bilgi istenmesi gerektiğini belirtmiştir. Yurt dışı şirketin bilgi vermemesi, dosyanın kapanmasına gerekçe olamaz (Yargıtay 11. Ceza Dairesi 2025/5763 E. — 2026/4543 K.).

Banka veya ödeme kuruluşuna bildirim, savcılığa suç duyurusu ve Telegram'a yapılan şikâyet farklı amaçlara hizmet eder; bu nedenle eş zamanlı yürütülebilir. Hangi yolla gönderilmiş olursa olsun, ilk adım transferin durdurulması ve delillerin kaydedilmesidir.

Etkin pişmanlık, zararın giderilmesi halinde devreye giren indirim hükmüdür (TCK m.168). Zararın kovuşturmadan önce tamamen giderilmesi halinde cezanın üçte ikisine kadar (TCK 168/1), hüküm verilmezden önce giderilmesi halinde yarısına kadar (TCK 168/2) indirilir. Kısmi geri verme veya tazmin halinde mağdurun rızası aranır. Etkin pişmanlıkta ödemeyi üçüncü kişi yapsa da indirim doğar (CGK 25.10.2022, E. 2022/17, K. 2022/665); bir sanığın ödemesi karşı duruş göstermeyen diğerlerine de indirim sağlar (11. CD 04.05.2026, E. 2026/350, K. 2026/4950).

Bankanın Sorumluluğu ve Müterafik Kusur Değerlendirmesi

Bankanın sorumluluğu, iki aşamalı bir değerlendirme ile belirlenir. Bankaların Bilgi Sistemleri ve Elektronik Bankacılık Hizmetleri Hakkında Yönetmelik m.34 uyarınca iki bileşenli kimlik doğrulamanın sağlanamaması, m.36 uyarınca olağan dışı işlem takip mekanizmasının işletilememesi veya çok kısa sürede gerçekleşen şüpheli transferlerin durdurulamaması hallerinde bankanın sorumluluğu gündeme gelir. BBSY m.34/3 uyarınca iki bileşenli kimlik doğrulama yapılmadan gerçekleşen işlemlerde ispat yükü bankaya aittir.

Mahkeme kararları, bu sorumluluğun sınırlarını somutlaştırmıştır. Adana 2. Asliye Ticaret Mahkemesi, 2019/589 E. — 2022/664 K. sayılı kararında SMS şifresinin tek başına yeterli olmadığını belirtmiştir. İstanbul 7. Asliye Ticaret Mahkemesi, oltalama sonucu yapılan 500.464,92 TL'lik işlemde, bankanın sahte siteleri proaktif izlememesi ve riskli işlemleri teyit etmemesi nedeniyle tam kusurlu sayılmasına karar vermiştir (2024/187 E. — 2025/414 K.). İstanbul 18. Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/398 E. — 2023/502 K. kararı, şifre kaptırmanın bankayı sorumluluktan kurtarmadığını pekiştirmiştir.

Müterafik kusur, mağdurun kendi ihmalinin zararın doğmasına katkıda bulunması halinde tazminattan yapılan indirimdir (TBK m.52). İstanbul 9. Asliye Ticaret Mahkemesi, phishing dosyasında davacıyı %20, bankayı %80 kusurlu saymıştır (2023/594 E. — 2024/768 K.). Buna karşılık, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 43. Hukuk Dairesi, oltalama ekranına bilgi girilmesinin ve SMS linkiyle zararlı yazılım indirilmesinin bankanın özen yükümlülüğünü ihlal etmediği sonucuna varmıştır (2021/893 E. — 2024/1044 K.). Yargıtay 11. Hukuk Dairesi ise şifre ve kodların kişinin kendi rızasıyla üçüncü kişilere verildiğinin sabit olması halinde bankanın tüm önleyici tedbirleri aldığını kabul ederek davanın reddini onamıştır (2024/6085 E. — 2025/3799 K.).

Kusur indirim oranları yönteme göre değişir: banka adına arayana OTP/şifre verilmesi %80–%100, SMS linkiyle zararlı APK yüklenmesi %50–%100, sahte siteye tipik phishing bilgisi girilmesi %10–%30, bilgilerin banka kanalında makul önlemle paylaşılması %0 oranında indirim doğurur.

İade sürecinde yapılan hatalar zinciri büyütür: bankayı geç aramak, sahte siteyi kaydetmemek, failin "paranın yarısını geri göndereceğim" tuzağına yeni transfer yapmak, yalnızca ALO 155 veya CİMER ile yetinmek, ihtarname göndermemek ve avukat desteğini geç almak. Aynı şekilde, kişiler kendilerine "kesin iade" veya "hesabı hackleyerek geri alma" vaat eden kişilere karşı dikkatli olmalıdır; bu tür yönlendirmeler yeni bir ödeme ile ikinci bir zarara yol açabilir.

Tahsil sürecinde tazminat zinciri bankayla sınırlı kalmaz. Bakırköy 1. Asliye Ticaret Mahkemesi, parayı alan şirketten sebepsiz zenginleşme hükümleri uyarınca tahsile karar vererek bu sınırı aşmıştır (2015/1083 E. — 2018/475 K.). Cezai soruşturma ve tazminat davası farklı hukuki değerlendirmeler gerektirir; bu nedenle uygun strateji belirlenirken her iki yol birlikte planlanır.

Somut olaya göre sözleşme ilişkisi, ödeme hizmeti sağlayıcısının rolü, banka işlemlerinin niteliği ve üçüncü kişilerin sorumluluğu ayrı ayrı değerlendirilir. Tazminat davası ceza yargılaması beklenmeden açılabilir (TBK m.74); dava zamanaşımı TBK m.72 uyarınca iki yıldır. Görevli mahkeme, bireysel müşteri ile banka arasındaki uyuşmazlıkta Tüketici Mahkemesidir (TKHK m.73); İstanbul 9. Asliye Ticaret Mahkemesi, banka kartı iptali bahanesiyle yapılan dolandırıcılıkta davacının tüketici sıfatı nedeniyle Tüketici Mahkemesi'nin görevli olduğuna karar vermiştir (2023/680 E. — 2024/122 K.). Tacir ile banka arasındaki uyuşmazlıkta ise Asliye Ticaret Mahkemesi görevlidir (HMK m.6).

Yargıtay İçtihadı ve Soruşturmanın Yürütülmesi

Eksik Soruşturma Nedeniyle Bozulan Takipsizlik ve Mahkûmiyet Kararları

Cumhuriyet savcısı, şikâyet üzerine IP kayıtlarını, HTS kayıtlarını, banka müşteri bilgilerini ve açık kaynak araştırmasını istemeden takipsizlik kararı verirse karar hukuka aykırı sayılır. Yargıtay 11. Ceza Dairesi, IP, adli istinabe ve açık kaynak araştırması yapılmadan verilen takipsizlik kararını hukuka aykırı bulmuştur (Yargıtay 11. Ceza Dairesi 2025/549 E. — 2025/10818 K.). Hesap sahiplerinin tespiti ve HTS incelemesi yapılmadan verilen takipsizlik kararı da aynı daire tarafından bozulmuştur (Yargıtay 11. Ceza Dairesi 2024/3577 E. — 2025/908 K.).

Bu ölçüt, şikâyet dilekçesinin araştırma taleplerini somutlaştırmasının nedenini açıklar: istenmeyen bir araştırma talebinin yerine getirilmemesi bozma, istenen bir hususun araştırılmaması ise doğrudan bozma nedenidir. Yargıtay aynı daire, parası çekilen kişinin kim olduğunun kamera kayıtlarıyla belirlenmesinin delil değerlendirmesinin bir parçası olduğunu göstermiştir.

Şikâyetçinin kripto varlık gönderdiği olaylarda araştırmanın sınırı daha geniştir. Merkezi borsa nezdindeki işlemler hakkında doğrudan veya yurt dışı istinabe yoluyla detaylı bilgi istenmesi gerekir; yurt dışı şirketin bilgi vermemesi dosyanın kapanmasına gerekçe olamaz (Yargıtay 11. Ceza Dairesi 2025/5763 E. — 2026/4543 K.). Aynı kararda, kripto izinin kimlik doğrulaması yapan borsaya ulaşmasının araştırmanın bittiği değil, kimlik talebinin başladığı yer olduğu belirtilmiştir. Şikâyetçi vekilinin teknik rapordaki bilgilerin değerlendirilmesi ve uzman bilirkişiden rapor alınması talebi karşılanmalıdır.

Hesap sahipliği ve hattın abone bilgisi tek başına failin kimliğini göstermez. Bu nedenle savcılığın yalnızca IBAN sahibini şüpheli olarak göstermekle yetinmemesi, hesabı kullandıran kişinin gerçek fail olup olmadığını araştırması gerekir. Dosya kapsamında müşterek faillik ile azmettirme veya yardım etme ayrımı titizlikle kurulmalıdır; birden fazla kişinin farklı rollerde yer aldığı örgütlü dolandırıcılıkta hesap toplayan ve parayı çeken kişiler de fail olarak sorumlu tutulabilir.

Takipsizlik kararı kesinleşmez; kararın bildiriminden itibaren yasal süre içinde sulh ceza hâkimliğine itiraz yoluna gidilebilir (CMK m.173). İtiraz, kararın kaldırılmasını ve soruşturmanın derinleştirilmesini hedefler. İtiraz dilekçesinde eksik kalan araştırma adımları tek tek sayılır ve her biri dayandığı kanun maddesiyle eşleştirilir: IP tespiti (CMK m.135), HTS ve banka müşteri kayıtları, ATM kamera görüntüleri, açık kaynak araştırması ve gerektiğinde yurt dışı istinabe talebi.

Kesinleşmiş Hüküm Sonrası Olağanüstü Kanun Yolları

Hüküm kesinleştikten sonra üç yol kalır. İlk yol, bölge adliye mahkemesi Cumhuriyet başsavcılığının sanık lehine süre aranmaksızın itirazıdır (CMK m.308/A). İkinci yol, istinaf veya temyiz incelemesinden geçmeden kesinleşen kararlara karşı kanun yararına bozmadır (CMK m.309). Üçüncü yol, yeni bir olay veya delilin ortaya çıkması halinde hükümlü lehine yargılamanın yenilenmesidir (CMK m.311/1-e).

Kanun yararına bozma istemini Adalet Bakanlığı yasal nedenlerini belirterek Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına bildirir; Başsavcılık istemi ilgili ceza dairesine verir. Takipsizlik kararına itirazı reddedilen mağdur veya istinaf edilmeden kesinleşen hükümden zarar gören kişi gerekçeli dilekçeyle Bakanlığa başvurabilir. Kanun yararına bozma kararına açıkça direnilemez.

Yargılamanın yenilenmesi, en geniş uygulama alanı olan yoldur. İleri sürülen olgu, hükümden sonra ortaya çıkmış veya hüküm sırasında bilinmiyorsa ve hükmü etkileyecek nitelikteyse değerlendirilmemiş olgu sayılır. Gerçek failin başka bir dosyadaki beyanı, o dosyada verilen beraat veya hükümden sonra ortaya çıkan banka ya da kolluk kaydı gibi değerlendirilmemiş olgular bu kapsamdadır (CMK m.311/1-e). Bununla birlikte, delil takdirine dayanan itirazlar bu yolda dinlenmez; bu tür olgular ancak kamera bilirkişi raporu veya gerçek failin ikrarı gibi yeni delille yargılamanın yenilenmesine konu olabilir. İstinaf süresi kaçırıldığı için eski hâle getirme istemi reddedilerek kesinleşen hükümde, parayı çekenin erkek olduğunu gösteren kamera kaydına dayanan kanun yararına bozma istemi reddedilmiştir (Yargıtay 11. Ceza Dairesi 2025/4367 E. — 2026/1630 K.).

Olağanüstü kanun yollarının süresiz olması, cezanın infaz edilebilir olması anlamına gelmez. Bu nedenle olağan kanun yolları tüketilirken süreler kaçırılmaz; istinaf süresi kaçırılırsa hükmün kesinleşmesiyle olağanüstü yollar devreye girer.

Zamanaşımı ihtimali bu yollarda belirleyici bir rol üstlenebilir. Bilişim sistemlerinin araç olarak kullanılması suretiyle dolandırıcılıkta (TCK m.158/1-f) üst sınır on yılı aşmadığından dava zamanaşımı TCK m.66/1-d uyarınca on beş yıldır; örgüt artırımıyla üst sınır yirmi yıla ulaştığında zamanaşımı süresi yirmi yıla çıkar. Nitelikli dolandırıcılıkta basit dolandırıcılıktan farklı olarak uzlaştırma yapılmaz, şikâyetten vazgeçme de davayı düşürmez; ancak zararın giderilmesi etkin pişmanlık hükmüyle cezanın indirilmesine yol açar (TCK m.168).

Dosyanın yürütülmesi bakımından sonuç, soruşturmanın ilk aşamasında kurulan delil zincirine bağlıdır. Gönderen ve alıcı hesabın işlem zinciri, kripto transferlerinde cüzdan adresi ve işlem kimliği, yazışmaların dışa aktarılmış hali ve varsa zararı gideren ödeme belgesi, hem soruşturmanın yönünü hem de mahkûmiyet sonrası bir başvurunun dayanağını oluşturur.

Şikâyetçi, dilekçesinde yalnızca eylemi anlatmakla yetinmez; hangi kaydın hangi tarihte oluştuğunu, hangisinin hangi para hareketine karşılık geldiğini ve hangi kaydın hangi teknik incelemeyle doğrulanması gerektiğini belirtir. Takipsizlik kararı verilirse itiraz dilekçesi, araştırılmayan hususları tek tek sayar. Dosya kovuşturmaya taşınırsa, delil listesi kovuşturma aşamasına taşınır ve gerektiğinde uzman bilirkişi raporu istenir.