Hesabını Dolandırıcılara Kullandıranlara Yeni Hüküm: TCK 158/4 ve Yarı Oranında İndirim

Hesabını Dolandırıcılara Kullandıranlara Yeni Hüküm: TCK 158/4 ve Yarı Oranında İndirim

31 Temmuz 2026'da yürürlüğe giren 7589 sayılı Kanun, dolandırıcılık suçlarına iştirak eden ve katkısı hesap ya da ödeme aracını vermekle sınırlı kalan kişiler için yarı oranında ceza indirimi getirdi. Bu yazıda TCK m.158/4'ün kapsamını, indirimin uygulanma koşullarını, banka, aracı kurum, ödeme hizmeti sağlayıcısı ve kripto varlık hizmet sağlayıcısı hesaplarının hangi ölçüde kapsama girdiğini okuyacaksınız. Geçici m.1 hükümlerinin istinaf, temyiz ve infaz aşamasındaki dosyalara etkisi, bilmeden hesabını verdiğini söyleyen kişi bakımından kast değerlendirmesi ve mağdurun hukuki talep yolları da kararlarla birlikte ele alınıyor. Kesinleşmiş hükümlerde uyarlama yargılamasının nasıl işlediği ve altı aylık zarar giderme süresinin sonuçları pratikte dikkat edilecekler başlığı altında toplanıyor.

TCK M.158/4'ün Getirdiği Yarı Oranında İndirim ve Kapsamı

7589 sayılı Kanun'un 13. maddesi, 16.07.2026'da kabul edilmiş ve 31.07.2026 tarihli, 33326 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak aynı gün yürürlüğe girmiştir. Madde, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 158. maddesine dördüncü fıkrayı eklemiştir. Düzenlemenin özü şudur: Dolandırıcılığa iştirak, sanığın yalnızca hesabın veya ödeme aracının kullanılmasını sağlayan bilgi ya da araçları vermekle sınırlı kalıyorsa, verilecek ceza yarı oranında indirilir (TCK m.158/4). Hüküm yeni bir suç tipi kurmaz; hesap kullandırmayı suç olmaktan çıkarmaz ve af niteliği taşımaz. Değişen, eylemin niteliği değil, cezanın miktarıdır.

7589 Sayılı Kanun M.13 ile Eklenen Dördüncü Fıkranın Koşulları

Fıkranın uygulanabilmesi için üç unsurun birlikte gerçekleşmesi gerekir. Öncelikle TCK m.157 veya m.158 kapsamında bir dolandırıcılık suçuna iştirak bulunmalıdır. Ardından iştirak teşkil eden davranış, kendisine veya başkasına haksız menfaat sağlamak amacıyla banka ya da kredi kartı gibi ödeme araçlarının, hesabın kullanılmasını sağlayan zorunlu bilgi ve araçların başkasına verilmesiyle sınırlı kalmalıdır. Üçüncü olarak fiil, bu amaca yönelik olarak işlenmiş olmalıdır.

İndirimin sınırı, iştirakin kapsamına göre çizilir. Hesap bilgisini ya da şifreyi veren kişi, katkısı bununla kaldığı sürece fıkradan yararlanır. İnternet bankacılığı şifresinin, mobil uygulama erişiminin, SMS onay kodunun teslimi de kapsam içindedir. Bir başka deyişle, hesabın fiilen başkasının eline geçmesine imkân veren her unsur fıkradaki "zorunlu bilgi ve araçlar" kavramına girer.

İndirimin uygulanacağı ceza miktarı, iştirak edilen dolandırıcılığın türüne göre değişir. Basit dolandırıcılıkta (TCK m.157) ceza 1-5 yıl hapis ve adli para cezasıdır; m.158/4 indirimiyle bu aralık 6 ay-2 yıl 6 aya iner. Nitelikli dolandırıcılıkta (TCK m.158/1) 3-10 yıl hapis ve 5.000 güne kadar adli para cezası öngörülür; indirim sonucu ceza 1 yıl 6 ay-5 yıl aralığına düşer. Banka veya bilişim sistemlerinin araç olarak kullanıldığı m.158/1-f hâlinde alt sınır 4 yıl, adli para cezası ise suçtan elde edilen menfaatin iki katından az olamaz; yarı oranındaki indirim bu hâlde cezayı 2-5 yıl aralığına çeker.

Artırım nedenleri bu hesabın üzerinde ayrıca uygulanır. Suçun üç veya daha fazla kişiyle işlenmesi hâlinde ceza yarı oranında, bir suç örgütünün faaliyeti çerçevesinde işlenmesi hâlinde bir kat artırılır (TCK m.158/3). Takdiri indirim ve etkin pişmanlık da sonucu ayrıca değiştirir; bu nedenle tek başına ceza aralığından söz etmek her dosya bakımından mümkün değildir.

Banka, Aracı Kurum, Ödeme Hizmeti Sağlayıcısı ve Kripto Varlık Hesaplarının Kapsama Girmesi

Fıkra metni kapsamı yalnızca banka hesabıyla sınırlamamıştır. Düzenleme, banka veya kredi kartı gibi ödeme araçlarını; banka, aracı kurum, ödeme hizmeti sağlayıcıları veya kripto varlık hizmet sağlayıcıları nezdindeki hesabın kullanılmasını sağlayan zorunlu bilgi ve araçları kapsar (TCK m.158/4). Buna göre klasik bir banka hesabının IBAN'ı, mobil bankacılık şifresi ve kart bilgileri yanında, aracı kurum nezdindeki yatırım hesabı, ödeme kuruluşu hesabı ve kripto varlık platformlarındaki hesap da aynı hükmün alanına girer.

Kripto varlık hizmet sağlayıcılarının MASAK Tebliği (2021/20) ile yükümlü kurumlar arasına alınması, bu hesapların kapsam bakımından ayrıca değerlendirilmesini gerekli kılar. Kripto platformlarındaki hesabın giriş bilgilerinin, iki faktörlü doğrulama erişiminin veya bağlı banka hesabı bilgilerinin üçüncü kişiye aktarılması, hesabın fiilen kullandırılması anlamına gelir ve TCK m.158/4 kapsamında kalır. Bu hesapların dolandırıcılık gelirlerinin kriptoya dönüştürülmesi veya iz kaybettirilerek aktarılması için kullanılması hâlinde, hesabı kullandıran kişinin fıkradan yararlanması ile ayrıca aklama suçundan sorumlu tutulması birbirinden bağımsızdır (TCK m.282).

Kapsamın genişliği, indirimin koşulsuz olduğu anlamına gelmez. Mahkeme, her somut olayda sanığın iştirakinin gerçekten yalnızca hesabı veya araçları vermekle sınırlı kalıp kalmadığını dosyanın bütünü üzerinden değerlendirir. Katkının sınırı belirlenirken hesabın kime, hangi koşulla ve ne karşılığında verildiği incelenir.

İndirimin Yarı Oranında Zorunlu Olması ve Af Niteliği Taşımaması

Kanun metninde "ceza yarı oranında indirilir" ifadesi yer alır; "indirilebilir" denmemiştir (TCK m.158/4). Bu nedenle fıkradaki koşullar gerçekleşmişse mahkeme indirimi uygulamakla yükümlüdür; hâkimin takdirine bırakılmış bir indirimden söz edilemez. Kanun koyucu, hesabı kullandıran kişinin katkısının sınırlı kalması hâlinde bu durumu açık bir ceza indirimi olarak düzenlemiştir.

İndirim, hesabı kullandıran kişinin suç işlemediği anlamına gelmez. Fıkra yürürlüğe girmeden önce işlenen fiillerde de lehe kanun ilkesi gereği uygulanır (TCK m.7/2). Sanık hakkında soruşturma veya kovuşturma aşamasında bulunuluyorsa mahkeme indirimi re'sen değerlendirir; bu değerlendirme için ayrı bir başvuru şartı yoktur. Ancak indirim uygulanmış olması, davanın kendiliğinden düşmesi veya sanığın beraat etmesi sonucunu doğurmaz. Mahkûmiyet hükmü verilir, ceza miktarı yarıya iner.

Düzenlemenin doktrinde tartışmalı kaldığı nokta, yardım eden sıfatıyla sorumlulukta TCK m.39 indirimi ile TCK m.158/4 indiriminin birlikte uygulanıp uygulanamayacağıdır. Bu konuda yerleşik bir içtihat oluşmuş değildir. Mahkeme, aynı dosyada her iki hükmün uygulanmasını değerlendirirken somut olaydaki iştirak biçimini ve katkının sınırını ayrıca inceler.

İndirimin Sınırı: Katkısı Hesabı Vermekle Sınırlı Kalanlar

TCK m.158/4 indirimi, hesabı veya kartı bizzat kullanmayan, mağdurla temas kurmayan ve örgüt içinde görev almayan kişiler için tasarlanmıştır. Katkının bu sınırı aştığı her hâlde indirim uygulanmaz ve sanık, iştirak ettiği dolandırıcılığın tam cezasıyla karşılaşır. İndirimin varlığı, hesabı veren herkesin yarı ceza alacağı anlamına gelmez; belirleyici olan, sanığın fiilinin gerçekten hangi eylemlerden oluştuğudur.

Mağdurla İletişim, Parayı Çekme ve Örgüt İçinde Görev Alma Hâllerinde İndirimin Uygulanmaması

İndirimden yararlanan kişi tipik olarak planı hazırlamayan, mağdurlarla iletişime geçmeyen, sahte ilan veya site kurmayan ve yalnızca kendi kartını ya da hesap bilgilerini, çoğunlukla komisyon karşılığı, başkasına kullandırandır. Mağdurla telefonla görüşmek, mesaj atmak veya aldatma senaryosunda rol almak, hesaba gelen paranın çekilip örgüte aktarılmasını planın parçası hâline getirmek ya da işlem anında doğrulama kodlarını yönetmek katkıyı bu sınırın ötesine taşır. Başkalarının hesaplarının toplanıp örgüte aracılık edilmesi de aynı sonucu doğurur.

Hesabın veya kartın bizzat kullanıldığının tespiti, indirimi doğrudan ortadan kaldırır. İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 21. Ceza Dairesi, 2026/2859 E., 2026/2160 K. sayılı, 19.07.2026 tarihli kararında bu ölçütleri saymıştır:

İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 21. Ceza Dairesi, 19/07/2026 tarihli kararıyla; ilk derece mahkemesince nitelikli dolandırıcılık suçundan verilen mahkumiyet hükmüne karşı sanığın istinaf başvurusunu incelemiştir. Olayda katılanın letgo uygulaması üzerinden satışa sunulan telefonu satın almak için sanıkla anlaşarak 8.900,00 TL'yi sanığın hesabına göndermesine rağmen sanığa ulaşamaması iddia edilmiş; Garanti Bankası ve BN Teknoloji A.Ş. yazılarına göre paranın sanık adına kayıtlı hesaba gönderildiği ve kripto varlığa çevrilerek sistem dışına çıkarıldığı, sanığın hesap bilgilerini arkadaşına verdiğini beyan ettiği belirlenmiştir. Daire, 7589 sayılı Kanun'un 13. maddesiyle TCK 158. maddesine eklenen 4. fıkra ve aynı Kanun'un geçici 1/6-7. maddelerini değerlendirerek; sanığın suça iştirakinin, kendisine veya başkasına haksız bir menfaat sağlamak amacıyla banka veya kredi kartı gibi ödeme araçlarını ya da banka, aracı kurum, ödeme hizmeti sağlayıcıları veya kripto varlık hizmet sağlayıcıları nezdinde bulunan hesabın kullanılmasını sağlayan zorunlu bilgileri başkasına vermek fiiliyle sınırlı olup olmadığının yasanın yürürlüğe girmesinden sonra TCK 7/2 maddesi kapsamında karar yerinde tartışılmasında zorunluluk bulunduğu, bu nedenle hükmün CMK 280/1-e ve 289/1-g maddeleri ile 7589 sayılı Kanun'un geçici 1/6. maddesi uyarınca BOZULMASINA, dosyanın yeniden incelenmek ve hükmolunmak üzere ilk derece mahkemesine gönderilmesine 5271 sayılı CMK'nın 286/1. maddesi gereğince kesin olmak üzere oy birliğiyle karar vermiştir.

Buna göre indirimin uygulanıp uygulanmayacağı, hesabın kullanımını kimin fiilen yürüttüğü üzerinden belirlenir. Bankamatik veya şubeden parayı çekenin kart ya da hesap sahibi olduğunun belirlenmesi, imza ve kamera incelemesinde işlemi yapanın sahip çıkması, QR kod, yüz eşleştirme veya parmak iziyle çekim yapılması, paranın sahibi tarafından açıldığı tespit edilen başka banka veya kripto hesaplara aktarılması katkının sınırlı olmadığını gösterir. Kullanım alışkanlıkları, GSM hattının ve IP/PORT adreslerinin sahip adına olması, asli faillerle iletişimi gösteren HTS kaydı, mağdurun yüz yüze teşhisi ve sahip ile failler arasında birlikte suç işlendiğini gösteren transferler de aynı yönde delil sayılır.

Kripto Varlık Hesabı Kiralama ve Ek Suç Tipleri

Kripto varlık hizmet sağlayıcısı nezdindeki hesabın kullandırılması, TCK m.158/4 kapsamına girse bile dosya tek suçla sınırlı kalmayabilir. Kripto platformlarındaki hesabın giriş bilgilerinin, iki faktörlü doğrulama erişiminin ve bağlı banka hesabı bilgilerinin aktarılması, dolandırıcılık gelirlerinin kripto varlığa dönüştürülmesi veya iz kaybettirilerek aktarılması için kullanıldığında ayrıca suçtan kaynaklanan malvarlığını aklama suçunu gündeme getirir (TCK m.282). Bu suçta 3-7 yıl hapis ve 20.000 güne kadar adli para cezası öngörülür. MASAK Tebliği (2021/20) ile kripto varlık hizmet sağlayıcılarının yükümlü kurumlar arasına alınması, bu hesaplardaki işlemlerin kimlik tespiti ve şüpheli işlem bildirimi yükümlülüklerine tabi olması sonucunu doğurur.

Hesabın yasa dışı bahis gelirlerinin aktarılmasında kullanılması ayrı bir sorumluluk doğurur. Yasa dışı bahiste para nakline aracılık, 7258 sayılı Kanun m.5/c uyarınca 3-5 yıl hapis ve 5.000 güne kadar adli para cezasıyla cezalandırılır. Kimlik tespitini gerektiren işlemlerde kendi adına fakat başkası hesabına hareket eden kişinin, kimin hesabına hareket ettiğini yükümlüye yazılı olarak bildirmemesi hâlinde ise 5549 sayılı Kanun m.15 uyarınca 6 aydan 1 yıla kadar hapis veya 5.000 güne kadar adli para cezası verilir.

Bu ek suç tipleri, TCK m.158/4 indiriminin uygulanmasını engellemez; ancak aynı fiilden dolayı toplam ceza miktarını yükseltir. Mahkeme her suç bakımından ayrı hüküm kurar ve indirimi yalnızca dolandırıcılığa iştirak bakımından değerlendirir. Hesabın yasa dışı bahis veya aklama amacıyla kullanıldığı tespit edildiğinde, sanığın yalnızca hesap verdiğini söylemesi bu suçlar bakımından sorumluluğu kendiliğinden ortadan kaldırmaz.

Kast Değerlendirmesi ve 'bilmeden Hesabımı Verdim' Savunması

Hesabını kullandıran kişinin ceza sorumluluğu, TCK m.158/4 indiriminden önce kastın varlığına bağlıdır. Hesabın dolandırıcılıkta kullanılacağını bilerek ve isteyerek hareket etmeyen kişi bakımından iştirak kastı yoktur; bu durumda indirim değil, beraat gündeme gelir. "Bilmeden hesabımı verdim" savunması bu nedenle dosyanın merkezindedir ve mahkeme sanığın savunmasının aksini gösteren somut delil aramakla yükümlüdür.

Kast, hesabın kime, hangi gerekçeyle ve ne karşılığında verildiğinden okunur. Tanışıklık ilişkisi, paranın kısa sürede çekilmesi, hesabın ücret karşılığı teslimi, mobil bankacılık şifresinin veya SIM kartın devri, şüpheli transferlerin çokluğu ve komisyon alınması kastın göstergeleri arasındadır. Hesabın kimlik avı veya izinsiz kullanımla kontrol dışına çıkması ayrı değerlendirilir; bu hâlde sanık fail değil mağdur konumundadır.

Suç Kastının Bulunmadığını Gösteren Yargıtay Kararları

Yargıtay 11. Ceza Dairesi, 2021/16966 E., 2024/7470 K. sayılı, 04.06.2024 tarihli kararında sırf hesap veya kart ilişkisine dayanılarak mahkûmiyet kurulamayacağını belirtmiştir:

Yargıtay 11. Ceza Dairesi, 04.06.2024 tarihli kararında; banka hesabını veya kartını, iptal olduğunu söyleyen tanıdığına güven ilişkisine dayanarak kullandıran, hesaba gelen paradan pay aldığı ispatlanamayan ve hileli organizasyona bilinçli şekilde iştirak ettiği kesin delille ortaya konulamayan sanığın dolandırıcılık suçundan beraat etmesi gerektiğini vurgulamıştır. Daire, sırf hesap veya kart ilişkisine dayanılarak mahkumiyet kurulamayacağına; hesap sahibi ile asıl failler arasındaki güven ilişkisi, para hareketleri, menfaat elde edilip edilmediği ve iletişim kayıtlarının birlikte değerlendirilmesi gerektiğine hükmetmiştir.

Buna göre güven ilişkisine dayanan hesap paylaşımı tek başına dolandırıcılık kastını göstermez. Komisyon alındığının ispatlanması hâlinde ise Daire kasten hareket sonucuna varmakta ve mahkûmiyeti onamaktadır.

Yargıtay 8. Ceza Dairesi, 2024/24160 E., 2025/3482 K. sayılı, 30.04.2025 tarihli kararında aynı ölçütü iş teklifiyle kandırılan öğrenci bakımından uygulamıştır:

Yargıtay 8. Ceza Dairesi, 30.04.2025 tarihli kararında; harçlığını çıkarmak amacıyla komisyon karşılığı banka hesabını kullandıran üniversite öğrencisinin, iyi derecede İngilizce bilen eleman aradıkları ve ödeme sorunlarını çözeceklerini söyleyen kişilerin iş teklifiyle kandırıldığını beyan etmesi ve bu beyanın aksini ortaya koyacak somut bir delilin bulunmaması karşısında, sanığın savunmasının aksine suç kastı ile hareket ettiğine dair mahkumiyetine yeterli delil bulunmadığı gerekçesiyle beraatine karar verilmesi gerektiğini belirtmiştir. Daire, banka hesabını kullandırmanın tek başına dolandırıcılık suçunu oluşturmayacağını; failin suça bilinçli şekilde iştirak ettiğinin açık delillerle ortaya konulması gerektiğini vurgulamış ve hükmü bozmuştur.

Karar, komisyon karşılığı hesap vermenin tek başına kastı kanıtlamadığını gösterir. Savunmanın aksini ortaya koyan delil yoksa mahkûmiyet hükmü kurulamaz.

Yargıtay 11. Ceza Dairesi, 2024/2576 E., 2024/7696 K. sayılı, 05.06.2024 tarihli kararında delil zincirini ayrıştırmıştır:

Yargıtay 11. Ceza Dairesi, 05.06.2024 tarihli kararında; birden fazla hesap üzerinden para aktarıldığı bir nitelikli dolandırıcılık dosyasında, sanıklardan bazıları hakkındaki mahkumiyet hükümlerini onarken iki sanık hakkındaki mahkumiyeti bozmuştur. Dairenin bozma gerekçesi; hiçbir mağdurun bu sanıkların hesaplarına doğrudan para göndermemiş olması, iletişim tespitlerinde mağdurlarla bir temasın belirlenmemesi, cep telefonlarında suçla bağlantılı bir unsura rastlanmaması ve dosyadaki havale dekontlarının tek başına mahkumiyete yeterli, şüpheden uzak delil oluşturmamasıdır. Aynı kararda, kendi hesabının dolandırıcılıkta kullanıldığını önceden öğrendiği hâlde buna engel olmayan sanık bakımından ise mahkumiyet onanmıştır.

Havale dekontu tek başına kastı kanıtlamaz. Buna karşılık hesabın suçta kullanıldığını öğrendikten sonra hareketsiz kalan kişi bakımından mahkûmiyet onanmıştır; sonradan doğan bilgi, kastın değerlendirilmesinde farklı sonuç doğurur.

Eylemin vasfı da ceza miktarını değiştirir. Yargıtay 11. Ceza Dairesi, 2021/26027 E., 2026/5758 K. sayılı, 21.05.2026 tarihli kararında, banka kartı ve şifresinin başkasına verildiği olayda eylemin nitelikli dolandırıcılık değil TCK m.245/1 kapsamında değerlendirilebileceğini gözetmiştir:

Yargıtay 11. Ceza Dairesi, 21.05.2026 tarihli kararında; banka kartı ve şifresinin başkasına verildiği olayda sanığın suç işleme kastıyla hareket edip etmediğinin ve suçun yasal unsurlarının oluşup oluşmadığının tartışılmadığını belirtmiştir. Daire ayrıca, eylemin sübutu hâlinde TCK 245/1'deki banka veya kredi kartlarının kötüye kullanılması suçuna temas ettiği gözetilmeden TCK 158/1-f uyarınca hüküm kurulmasını bozma nedeni saymıştır.

Buna göre kart ve şifresinin verildiği dosyalarda, eylemin TCK m.158/4 indirimine mi yoksa TCK m.245/1 kapsamına mı girdiği ayrıca tartışılmalıdır. Suç vasfındaki bu ayrım, kast değerlendirmesinden bağımsız olarak sanığın ceza miktarını doğrudan etkiler.

Hesap Kullandırma Olayında Kişi Sayısı Artırımının Uygulanmaması

TCK m.158/3, suçun üç veya daha fazla kişi tarafından birlikte işlenmesi hâlinde cezayı artırır. Hesap sahiplerinin bu sayıya dahil edilip edilmeyeceği, TCK m.158/4 ile birlikte okunması gereken sorundur. Yargıtay 11. Ceza Dairesi, 2026/4640 E., 2026/7892 K. sayılı, 15.09.2026 tarihli kararında bu soruyu açıkça yanıtlamıştır:

Yargıtay 11. Ceza Dairesi, 15.09.2026 tarihli kararında; kendisini polis olarak tanıtan kişilerin katılanı kimlik bilgilerinin çalındığına inandırarak 45.000 Euro'yu teslim aldırması ve 412.000 TL'yi bir sanığın banka hesabına aktarttırması olayını incelemiştir. Hesabı kullanılan sanık, hesaplarının eşi tarafından kullanıldığını savunmuştur. Daire, hükümden sonra yürürlüğe giren TCK 158/4 karşısında sanığın suç kastının değerlendirilmesi ve sanıkların eylemlerinin bu fıkra kapsamında kalıp kalmadığının tartışılması için olay tarihinin öncesine ve sonrasına ait HTS kayıtlarının getirtilmesi, katılanı arayan kişinin sesi bakımından ses analizi yaptırılması ve sanıkların benzer eylemlerine ilişkin dosyaların getirtilmesi gerektiğini belirterek hükmü bozmuştur. Daire, TCK 158/3'teki artırıma ilişkin olarak, TCK 158/4'te tanımlanan fiili işleyen faillerin TCK 158/3'teki kişi sayısına dahil edilemeyeceğini açıkça belirtmiştir. Aynı kararda, sanıkların inandırıcılığı artırmak için katılana kamu kurumları logolu belgeler gönderdiği tespit edilerek eylemin TCK 158/1-l'nin yanında TCK 158/1-d'deki kamu kurum ve kuruluşlarının araç olarak kullanılması suretiyle dolandırıcılığı da oluşturduğu belirtilmiştir.

Buna göre katkısı hesabı veya ödeme aracını vermekle sınırlı kalan kişiler, kişi sayısının hesabında dikkate alınmaz. Suçu bunların dışında üç kişi işlememişse TCK m.158/3 artırımı uygulanmaz. Hesap sahiplerinin katkısı vermekle sınırlı değilse, örneğin parayı çekip aktarma veya örgüt içinde görev alma varsa, tüm sanıklar hakkında artırım uygulanabilir. Bu ayrım, ceza miktarını hem indirim hem artırım yönünden etkilediğinden mahkemenin gerekçesinde ayrıca gösterilmesi gerekir.

Kanun Yolundaki ve Kesinleşmiş Dosyalara Etkisi

TCK m.158/4 yalnızca yeni açılan davalarda değil, hüküm verilmiş dosyalarda da sonuç doğurur. Lehe kanun ilkesi gereği failin lehine olan kanun uygulanır ve infaz edilir (TCK m.7/2). Bu nedenle 7589 sayılı Kanun'un geçici 1. maddesi, dosyanın bulunduğu aşamaya göre iki ayrı usul öngörmüştür: kanun yolu incelemesindeki dosyalar için geçici m.1/6, infaz aşamasındaki kesinleşmiş hükümler için geçici m.1/7.

7589 Sayılı Kanun Geçici M.1/6: İstinaf ve Temyizdeki Dosyaların İlk Derece Mahkemesine Gönderilmesi

Yürürlükten önce TCK m.157 veya m.158'den hüküm verilmiş ve dosya kanun yolu incelemesinde bulunuyorsa, yeni fıkranın uygulanacağı sanıklar bakımından geçici m.1/6 devreye girer. Bölge adliye mahkemesi ceza dairelerindeki dosyalar hakkında bozma kararı verilerek dosya ilk derece mahkemesine gönderilir. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığındaki dosyalar geliş usulüne uygun olarak ilk derece mahkemelerine gönderilir.

Geçiş hükmü, talebe bağlı değildir. İndirimin uygulanması sanık istemese dahi bölge adliye mahkemesi ceza dairesi veya Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından re'sen ele alınır. Dosya tebliğname düzenlenerek ceza dairesine geçmiş olsa da daire bozma kararı verip dosyayı ilk derece mahkemesine göndermelidir.

Bozma, yeni fıkranın uygulanabilirliğiyle sınırlıdır. İstinaftaki her dosya kendiliğinden bozulmaz; sanığın eyleminin TCK m.158/4 kapsamına girebilecek nitelikte olması gerekir. İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 21. Ceza Dairesi, 2026/2859 E., 2026/2160 K. sayılı, 19.07.2026 tarihli kararında bu değerlendirmeyi TCK m.7/2 üzerinden yapmış ve dosyayı bu inceleme için ilk derece mahkemesine göndermiştir.

Yürürlükten sonra işlenen suçlarda fail, TCK m.168'deki zarar giderme şartını sağlamaksızın doğrudan TCK m.158/4 indiriminden yararlanır. Derdest dosyalarda da indirim için mağdurun zararının giderilmesi ön şart değildir. Sanık TCK m.168 kapsamında etkin pişmanlıktan yararlanmışsa zararın giderildiği aşamaya göre ayrıca indirim yapılabilir.

Geçici M.1/7: İnfaz Aşamasında Etkin Pişmanlık ve Altı Aylık Zarar Giderme Süresi

Yürürlükten önce TCK m.157 veya m.158'den hüküm verilmiş, dosya infaz aşamasında ve hükümlü hakkında TCK m.168 uygulanmamışsa geçici m.1/7 uygulanır. Hüküm, değişiklik öncesinde istinaf veya temyiz aşamasından geçmeden ya da geçerek kesinleşen, yürürlük sonrasında istinaf ve temyiz edilmeden kesinleşen dosyaları kapsar.

Kararı veren mahkeme, fiilin TCK m.158/4 kapsamında olabileceğini tespit ederse hükümlüye talebe bağlı olmaksızın ihtar eder. Mağdurun zararını aynen geri verme veya tazmin suretiyle tamamen giderenler hakkında dosya üzerinden ek kararla TCK m.168 uyarınca etkin pişmanlık indirimi uygulanır. Altı aylık süre suç tarihinden veya kanunun yürürlüğünden değil, mahkemenin ihtarından itibaren işlemeye başlar.

Zarar tamamen giderilinceye kadar bu fıkraya dayanılarak infazın ertelenmesine veya durdurulmasına karar verilemez. Zararı süresinde tümüyle gidermeyen hükümlü bakımından da dosya tümüyle kapanmaz; hükmedilen ceza miktarı, cezaevinde kalınan süre ve koşullu salıverilme süreleri değerlendirilerek yalnızca TCK m.158/4 indiriminin uygulandığı duruma göre infazın durdurulup durdurulmayacağına karar verilebilir. Ardından uyarlama yargılaması yapılarak duruşma açılır ve yeniden hüküm kurulur.

Uygulamanın işleyişini Isparta 3. Ağır Ceza Mahkemesi'nin 2025/101 E., 2025/467 K. sayılı, 04.09.2026 tarihli ek kararı göstermektedir:

Isparta 3. Ağır Ceza Mahkemesi, 04.09.2026 tarihli ek kararıyla; kesinleşmiş nitelikli dolandırıcılık (TCK 158/1-l) mahkumiyeti hakkında 7589 sayılı Kanun ve TCK 158/4 kapsamında uyarlama yargılaması yapılmasını kabul etmiş, TCK 7/2'deki lehe kanun ilkesini temel alarak hükümlünün hesap bilgilerini başka bir kişinin kullanması amacıyla verdiği beyanını dikkate almıştır. Mahkeme, mağdurun 180.000 TL tutarındaki zararının giderilmemesi nedeniyle ilk aşamada infazın durdurulması talebini kabul etmemiş, ek kararın tebliğinden itibaren hükümlüye altı aylık süre tanımış ve zararın karşılandığının belgelenmesi durumunda dosyanın yeniden ve resen ele alınmasına karar vermiştir.

Bu karar, süreç başlatıldığında infazın kendiliğinden durmadığını, indirimin zararın giderilmesine bağlı olarak sonradan hesaplandığını göstermektedir. Ek karar, nihai indirim miktarını belirleyen veya tahliyeye hükmeden bir karar değildir.

Ödeme, mağdura doğrudan yapılarak, kararda belirtilen yöntemle mahkeme veznesine yatırılarak veya daha önce yapılan ödemeler belgelendirilerek gerçekleştirilir. Ödeme kendiliğinden tahliye sonucu doğurmaz; cezanın yeniden belirlenmesi, infaz hesabının güncellenmesi ve koşullu salıverilme ile denetimli serbestlik şartlarının değerlendirilmesi gerekir. İnfaz aşamasında TCK m.158/4 indirimi ile TCK m.168/2 etkin pişmanlığı aynı dosyada birlikte uygulanabilir.

Pratikte Dikkat Edilecekler, Örnek Olay ve Mağdurun Talep Yolları

Hesabını kullandıran kişi bakımından savunmanın ağırlık merkezi, hesabın ne amaçla ve hangi koşullarda verildiğini gösteren belgelerdir. Mağdur bakımından ise ceza yargılamasından bağımsız olarak açılan tazminat ve iade talepleri, zararın giderilmesiyle doğrudan bağlantılıdır. Her iki taraf için de dosyanın hangi aşamada olduğu, izlenecek yolu belirler.

Savunmada Sunulacak Deliller ve Uyarlama Başvurusu

Savunma, yalnızca "hesabımı başkasına verdim" beyanıyla sınırlı kalmamalıdır. Banka hesap hareketleri, ATM ve şube kamera kayıtları, IP adresi ve cihaz kayıtları, WhatsApp ve diğer mesajlaşma kayıtları ile mağdurla kurulan iletişime ilişkin veriler birlikte sunulur. Hesap bilgisinin kim tarafından, hangi gerekçeyle istendiğini gösteren yazışmalar ve menfaat alınmadığını gösteren hesap hareketleri kastın değerlendirilmesinde belirleyicidir.

Hesabına tanımadığı bir kişiden para gelen kişi paraya dokunmamalı, çekmemeli ve başka bir hesaba aktarmamalıdır. Durumu derhâl bankaya yazılı olarak bildirip kart ve şifrelerin iptalini istemeli, Cumhuriyet başsavcılığına suç duyurusunda bulunmalıdır. Kayıp veya çalıntı kart ya da kimlik varsa ilgili mercilere bildirim yapılmalı ve belgeler saklanmalıdır (CMK m.147, 149). Bu bildirimlerin tarihi, kastın bulunup bulunmadığının değerlendirilmesinde delil hâline gelebilir.

Kesinleşmiş ve infaz edilmekte olan mahkûmiyetlerde lehe kanun uyarlaması hükmü veren mahkemeden talep edilir (5275 sayılı Kanun m.98/1-a). Cumhuriyet başsavcılığının ilamat ve infaz bürosu da başvurabilir; hükümlü veya müdafii bu süreci beklemek zorunda değildir. Başvuruda kesinleşmiş gerekçeli karar, kesinleşme şerhi, infaz evrakları, önceki savunmalar, ödeme belgeleri ve banka kayıtları sunulur.

Örnek olay, sürecin nasıl işlediğini göstermektedir. Isparta 3. Ağır Ceza Mahkemesi'nin 2025/101 E., 2025/467 K. sayılı dosyasında süreç, Edirne Cumhuriyet Başsavcılığı İlamat ve İnfaz Bürosu'nun 03.08.2026 tarihli talebi üzerine başlamıştır. Mahkeme, 04.09.2026 tarihli ek kararıyla duruşma açılmaksızın dosya üzerinden değerlendirme yapmış, hükümlünün önceki yargılamada hesabını başka bir kişinin kullanması amacıyla verdiği beyanını dikkate almış ve mağdurun 180.000 TL zararını gidermesi için ek kararın tebliğinden itibaren altı aylık süre tanımıştır. Zararın belgelenmesi hâlinde dosya resen ele alınacaktır.

İndirim sonucunda hapis cezası iki yıl veya daha az olursa, diğer şartları da varsa hükmün açıklanmasının geri bırakılması veya cezanın ertelenmesi gündeme gelebilir (TCK m.51). 7589 sayılı Kanun'la yenilenen CMK m.231 uyarınca hükmün açıklanmasının geri bırakılması için zararın tamamen giderilmesi de aranır. Nitelikli dolandırıcılık davalarında görevli mahkeme kural olarak asliye ceza mahkemesidir; 7571 sayılı Kanun'la yapılan değişiklik tarihinde ağır ceza mahkemesinde görülmekte olan dosyalara önceki görev kuralları uygulanır (5235 sayılı Kanun m.12, geçici m.7).

Mağdurun Tazminat ve İade Talepleri

Cezadan indirim, mağdurun zararının kendiliğinden ortadan kalktığı anlamına gelmez. Hesap sahibinin eylemi zararın doğmasına nedensel katkı sağlamışsa haksız fiil ve birlikte sorumluluk hükümleri çerçevesinde tazminat davası açılabilir. Mağdur, paranın iadesi için hesap sahibine karşı tazminat veya sebepsiz zenginleşme davası yöneltebilir.

Soruşturma aşamasında hesaplara el konulabilir (CMK m.128). Bloke veya el koyma, suçluluğun kesinleştiği anlamına gelmez; tedbirin dayanağı, kapsamı, süresi ve paranın suçla bağlantısı denetlenmelidir. Bankaların ve ödeme kuruluşlarının sorumluluğu ise şüpheli işlem izleme, müşteri tanıma ve güvenlik yükümlülüklerinin ihlaline göre ayrıca incelenir.

Birden fazla mağdur varsa etkin pişmanlığın hangi eylemler bakımından uygulanacağı ayrı ayrı değerlendirilir; tek mağdurun zararının ödenmesi diğerlerinin zararını karşılamaz. Mağdurun zararı kovuşturma başlamadan önce tamamen giderilirse cezanın üçte ikisine kadarı, kovuşturma başladıktan sonra hüküm verilmeden önce giderilirse yarısına kadarı indirilebilir (TCK m.168). Kısmi ödemede mağdurun rızası aranır.

Uyarlama talebinde bulunacak hükümlü, kesinleşmiş kararı ve infaz evraklarını hazırlayıp hükmü veren mahkemeye dilekçeyle başvurmalıdır. İnfaz aşamasında altı aylık süre mahkemenin ihtarından itibaren işlemeye başlar; ödeme belgeleri sunulduğunda dosya yeniden ele alınır ve infaz hesabı güncellenir. Süreç kasta, katkının sınırına ve delillere göre değiştiğinden her dosya ayrıca değerlendirilmelidir.

Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır; somut dosyada hukuki sonuçlar için bir avukata danışılması gerekir.

Yazar Görseli
Müellif

Av. Ali Haydar GÜLEÇ

Güleç Hukuk Bürosu'nda 9 yıldır yöneticilik ve avukatlık yapmaktadır.